راهنمای خرید موتور سیکلت دست دوم

شناخت نیاز واقعی پیش از خرید

قبل از هر اقدامی باید مشخص کنید موتور را برای چه کاربری می‌خواهید. خرید موتور بدون شناخت نیاز، باعث انتخاب اشتباه می‌شود و ممکن است در آینده هزینه‌های اضافی برای تعمیرات، تعویض قطعات یا حتی فروش و خرید دوباره داشته باشید.

✔️ کاربری‌های رایج

• 🛵 تردد روزانه داخل شهر
  به دنبال موتور سبک، کم‌مصرف، کم‌هزینه و راحت باشید.
• 🏍️ موتور برای سفرهای بین‌شهری
  به شتاب، قدرت، کیفیت ترمز و راحتی صندلی اهمیت بیشتری بدهید.
• 🚚 استفاده کاری (پیک، بار سبک)
  موتورهای پرقدرت‌تر و بادوام‌تر مناسب هستند.
• 🧩 علاقه به سرعت و اسپرت
  موتورهای اسپرت، بدنه فیبر، سیستم ترمز پیشرفته اهمیت دارند.

---

انتخاب نوع موتور مناسب

در بازار دست دوم ایران، رایج‌ترین گروه‌های موتورسیکلت شامل زیر هستند:

🚲 لیست اصلی انواع موتور

• اسکوتر: اتوماتیک، راحت، مناسب ترافیک
• کراس یا تریل: مناسب مسیرهای خاکی
• اسپرت: سرعت بالا، شتاب عالی
• کلاسیک: ظاهر زیبا و محبوب
• باکسر / بیزینسی: کم‌مصرف، مناسب کار و استفاده روزانه

جدول مقایسه انواع موتور برای خریداران مبتدی

نوع موتور	مناسب برای	مصرف سوخت	هزینه نگهداری	سختی رانندگی	نکات مهم
اسکوتر	شهر، ترافیک	کم	کم	بسیار آسان	قطعات کمی گران
اسپرت	تفریح، سرعت	متوسط	بالا	سخت	قیمت گران در دست دوم
بیزینسی	کاربری روزانه	بسیار کم	کم	آسان	قیمت مناسب و دوام بالا
تریل	مسیر ناهموار	متوسط	متوسط	متوسط	انتخاب مناسب برای سفرهای سخت
کلاسیک	ظاهر خاص	متوسط	متوسط	آسان	قیمت وابسته به مدل و سلامت ظاهری

---

بودجه‌بندی و تخمین هزینه‌های جانبی

بسیاری از خریداران فقط قیمت موتور را در نظر می‌گیرند، اما هزینه‌های جانبی ممکن است ۱۰ تا ۳۰ درصد قیمت موتور را شامل شود.

💰 هزینه‌هایی که باید در نظر بگیرید

• تعویض روغن و فیلترها
• لنت ترمز
• لاستیک
• تنظیم کاربراتور یا انژکتور
• بیمه شخص ثالث
• انتقال سند و تعویض پلاک
• سرویس اولیه (حداقل ۱–۲ میلیون تومان)

---

بررسی هویت و اصالت موتور قبل از دیدن

پیش از اینکه اصلاً موتور را حضوری ببینید، چند مورد بسیار مهم باید بررسی شود.

🧾 ۱. استعلام مدارک

• کارت موتور
• برگ سبز
• سند کارخانه
• کارت بیمه معتبر
• پلاک موتورسیکلت

اگر فروشنده سند ندارد یا بهانه می‌آورد، از خرید صرف‌نظر کنید.

🆔 ۲. بررسی اصالت شماره شاسی و شماره موتور

شماره‌ها باید:

• خوانا، بدون قلم‌خوردگی
• بدون آثار سایش یا دستکاری
• مطابق مدارک

🛑 ۳. عدم سرقت یا توقیف

از پلیس+۱۰ استعلام بگیرید.
در موتورهای سنگین و اسپرت، احتمال قاچاق یا شماره‌زنی بیشتر است.

---

نکات مهم پیش از دیدن موتور

قبل از بازدید حضوری باید چند مورد را از فروشنده بپرسید تا زمان و انرژی هدر نرود.

❓ سوالات مهمی که باید بپرسید

• دلیل فروش موتور چیست؟
• آیا موتور زمین خورده؟
• سرویس‌ها به موقع انجام شده؟
• قطعات فابریک است یا تعویض شده؟
• آیا بدهی، خلافی یا توقیف دارد؟
• آخرین بار چه قطعه‌ای تعویض شده؟

موتوری که فروشنده جواب دقیق نمی‌دهد یا طفره می‌رود، معمولاً ارزش دیدن ندارد.

---

نمای کلی نکات بررسی پیش از بازدید

موضوع	دلیل اهمیت	نشانه خطر
دلیل فروش	تشخیص ریسک	جواب‌های مبهم
سابقه تعمیر	جلوگیری از هزینه	تعمیر اساسی موتور
زمین خوردگی	کاهش ارزش	خط و خش، کج شدن فرمان
سرویس‌ها	عمر موتور	سرویس‌نشدن دوره‌ای
قطعات فابریک	تعیین ارزش واقعی	قطعات بازاری

---

اولویت‌بندی برای انتخاب موتور دست دوم

برای اینکه انتخاب راحت‌تر شود، یک اولویت‌بندی استاندارد ارائه می‌کنیم:

⭐ اولویت ۱: سلامت فنی

چهار فاکتور کلیدی:

• وضعیت موتور (Engine)
• وضعیت گیربکس
• سلامت برقی
• سیستم ترمز

⭐ اولویت ۲: سلامت ظاهری

• بدنه
• رنگ
• فلاپ‌ها
• زنگ‌زدگی

⭐ اولویت ۳: هزینه نگهداری

• قیمت قطعات یدکی
• فراوانی قطعات
• مصرف سوخت
• سابقه خرابی‌های رایج

⭐ اولویت ۴: قیمت نهایی

قیمت باید متناسب با سال تولید، کارکرد، برند و سلامت باشد.

---

چگونه محدوده قیمت منطقی پیدا کنیم؟

برای اینکه فریب قیمت‌های غیرواقعی را نخورید:

• قیمت موتور مشابه را در چند سایت بررسی کنید (دیوار – شیپور – موتور سیکلت ۱۱۸)
• مدل‌های تمیز معمولاً ۱۰ تا ۳۰ درصد گران‌تر از مدل‌های آسیب‌دیده‌اند
• اگر قیمت بسیار پایین است احتمال دارد:
  • موتور داغ شده باشد
  • موتور زمین‌خورده باشد
  • سند مشکل داشته باشد

---

چک‌لیست کامل پیش از بازدید موتور (برای ذخیره یا چاپ)

✔️ قبل از دیدن موتور

• گرفتن عکس مدارک
• استعلام اصالت موتور
• پرسیدن دلیل فروش
• مطلع شدن از تعمیرات گذشته
• پرسش درباره زمین خوردگی
• سوال درباره مصرف و سرویس‌ها
• هماهنگی برای تست رانندگی

---

جدول چک‌لیست سریع

مورد	وضعیت مطلوب	وضعیت نامطلوب
مدارک	کامل و یک‌دست	کارت گم‌شده یا سند مخدوش
اصالت	شماره‌ها سالم	دستکاری شده
قیمت	منطقی	خیلی پایین یا بالا
سابقه زمین خوردگی	نداشتن	کج شدن دسته‌ها
سرویس دوره‌ای	منظم	بی‌نظمی و عدم اطلاع

---

توصیه ویژه برای خریداران مبتدی

• همیشه با یک فرد باتجربه یا مکانیک همراه شوید
• هیجان‌زده خرید نکنید
• موتور را در نور روز ببینید
• از فروشنده بخواهید موتور کاملاً سرد باشد تا عیب‌ها مشخص شود
• اگر فروشنده اجازه تست نمی‌دهد، دلایلش را جدی تحلیل کنید

---

بررسی فنی موتور در لحظه روشن‌کردن

یکی از مهم‌ترین بخش‌های خرید موتور دست دوم، بررسی لحظه روشن شدن موتور است. این مرحله بسیاری از مشکلات پنهان را آشکار می‌کند.

🔑 موتور باید در حالت کاملاً سرد روشن شود

اگر فروشنده موتور را قبل از آمدن شما گرم کند احتمال وجود مشکل در موارد زیر زیاد است:

• کمپرس ضعیف
• دود کردن موتور
• صدای لق‌لق یا تق‌تق
• سخت روشن شدن

🔊 بررسی صدای موتور

به صداهای موتور دقت کنید:

نوع صدا	معنی احتمالی	نتیجه
صدای یکنواخت و نرم	سلامت موتور	خوب
صدای تق‌تق	شاتون یا یاتاقان مشکل دارد	نیاز به تعمیر اساسی
صدای زنگ‌زنگ	تایمینگ یا سوپاپ مشکل دارد	هزینه متوسط تا سنگین
صدای خفه	کاربراتور یا انژکتور تنظیم نیست	قابل رفع

---

بررسی دود موتور (یکی از مهم‌ترین تست‌ها)

دود موتور اطلاعات مهمی درباره سلامت موتور می‌دهد.

🚭 رنگ دود چه می‌گوید؟

رنگ دود	مشکل موتور	هزینه احتمالی
آبی	روغن‌سوزی، پیستون ضعیف	نسبتاً زیاد
سفید	آب یا رطوبت، خرابی واشر سرسیلندر	زیاد
سیاه	تنظیم نبودن سوخت، بنزین زیاد	کم
بی‌دود	موتور سالم	عالی

---

بررسی کمپرس موتور

موتور کم‌کمپرس معمولاً نشانه موارد زیر است:

• رینگ‌های ضعیف
• پیستون آسیب‌دیده
• روغن‌سوزی
• عدم توان در سربالایی

🔧 تست ساده کمپرس بدون ابزار

1. سوییچ خاموش
2. هندل یا استارت بزنید
3. اگر موتور خیلی راحت می‌چرخد → کمپرس ضعیف
4. اگر مقاومت واضح دارد → کمپرس خوب

---

بررسی دمای موتور بعد از چند دقیقه

بعد از ۵ تا ۷ دقیقه:

• موتور نباید بیش از حد داغ شود
• نباید بوی سوختگی یا روغن بدهد
• نباید از کنار درپوش روغن بخار خارج شود

اگر موتور بیش از حد داغ شد احتمال دارد:

• فن کار نمی‌کند
• مشکل در سیستم روغن‌رسانی وجود دارد
• موتور نیاز به تعمیر اساسی دارد

---

بررسی گیربکس و کلاچ

در موتورهای دنده‌ای تست گیربکس بسیار مهم است.

⚙️ نشانه‌های گیربکس سالم

• دنده‌ها نرم و بدون صدا جا بروند
• در سرعت بالا صدا ندهد
• کلاچ بدون لرزش و گیر کردن باشد

❌ نشانه‌های گیربکس ناسالم

• صدای تقه هنگام تعویض
• بیرون پریدن دنده
• سفت‌بودن دنده ۱
• لرزش موقع گرفتن کلاچ

---

بررسی وضعیت ظاهری شاسی و فرمان

شاسی مهم‌ترین بخش ایمنی موتور است.

🔍 نشانه‌های چرخیدگی شاسی

• فرمان کمی کج است
• تایر جلو کمی به چپ یا راست منحرف است
• وقتی رها می‌کنید موتور به یک سمت می‌کشد

🛑 اگر شاسی تاب داشته باشد خرید موتور اشتباه است.

---

بررسی لاستیک‌ها

لاستیک اهمیت زیادی دارد اما بسیاری از خریداران توجه نمی‌کنند.

🔎 نکات مهم

• تاریخ تولید لاستیک مهم است
• عمق آج باید مناسب باشد
• ترک‌خوردگی نشانه تعویض فوری است

جدول تشخیص کیفیت لاستیک

وضعیت لاستیک	توضیح	نتیجه
آج عمیق	کمتر از ۱ سال کارکرد	عالی
آج کم	نزدیک تعویض	متوسط
ترک‌خورده	خشک‌شدگی لاستیک	ضعیف
تولید قبل از ۳ سال	عمر تمام شده	تعویض فوری

---

بررسی ترمزها

ترمزها مستقیماً با جان شما سروکار دارند.

🛑 نشانه‌های ترمز سالم

• بدون لرزش
• بدون صدای سوت زیاد
• گرفتن ترمز با بازده خوب
• عدم کشیدن به یک طرف

⚠️ نشانه‌های ترمز مشکل‌دار

• سوت بلند
• لرزش دسته
• زیاد پایین رفتن ترمز
• روغن‌ریزی در ترمز جلو

---

بررسی کمک‌فنرها

کمک‌ها هم هزینه بالایی دارند هم روی سواری تأثیر زیادی می‌گذارند.

✔️ تست ساده کمک جلو

• موتور را روی ترمز جلو فشار دهید
• کمک باید نرم پایین برود و بدون صدای اضافی برگردد

✔️ تست کمک عقب

• از پشت، موتور را فشار دهید
• اگر چند بار بالا و پایین شود → کمک خراب است

---

بررسی سیستم برقی موتور

سیستم برقی در موتورهای کاربراتوری ساده و در موتورهای انژکتوری مهم‌تر است.

⚡ نکاتی که باید بررسی کنید

• کارکرد بوق
• چراغ جلو، عقب، راهنما
• شارژدهی دینام
• استارت
• فیوزها

تست باطری

• موتور باید با استارت روشن شود
• اگر فقط با هندل روشن می‌شود احتمال خرابی باتری بالاست

---

بررسی کارکرد واقعی موتور (کیلومتر واقعی)

بسیاری از کیلومترها دست‌کاری می‌شوند.

🔍 چگونه کارکرد واقعی را تشخیص دهید؟

• دسته‌گاز و ترمز زیاد ساییده شده؟
• ترک‌خورده یا برقافتاده است؟
• لاستیک عقب زیاد خورده؟
• کمک‌ها اثر کارکرد بالا نشان می‌دهند؟
• زنجیر و چرخ‌دنده‌ها ساییدگی دارند؟

اگر ظاهر موتور خیلی کارکرده است اما کیلومتر کم نشان می‌دهد، به رقم کیلومتر اعتماد نکنید.

---

بررسی باک و بدنه موتور

• داخل باک را بررسی کنید
• زنگ‌زدگی خطرناک است
• نشت بنزین را بررسی کنید
• به رنگ موتور نگاه کنید
• رنگ‌شدگی زیاد → احتمالا زمین خورده

---

تست رانندگی حرفه‌ای

در تست رانندگی باید چند نکته را با دقت بررسی کنید.

🏍️ چک‌لیست تست رانندگی

تست	هدف	نشانه سلامت	نشانه خرابی
شتاب اولیه	بررسی قدرت موتور	شتاب نرم	صدای اضافه
دنده‌ عوض‌کردن	تست گیربکس	نرم و سریع	تقه یا گیر
سربالایی	تست کمپرس	توان بالا	کم آوردن
ترمز	تست ایمنی	توقف خوب	کشیدن به یک طرف
لرزش فرمان	تست شاسی	بدون لرزش	لرزش شدید

---

شنیدن صدای غیرعادی هنگام رانندگی

به صداهای زیر دقت کنید:

🔊 صدای سوت

مشکل در ترمز یا کمک

🔊 صدای تق‌تق هنگام گاز دادن

مشکل شاتون یا یاتاقان

🔊 صدای خرخر

نعوظ در کاربراتور یا اگزوز

---

بررسی مخزن روغن و نشتی‌ها

• دور موتور را بالا ببرید
• از کنار سیلندر نباید دود یا بخار خارج شود
• اگ نشتی دارد احتمال خرابی واشر یا ترک‌خوردگی وجود دارد

---

بررسی زنجیر و چرخ‌دنده

• شل و سفت بودن
• صدای تق‌تق در حرکت
• دندانه‌های خورده شده

زنجیر و چرخ‌دنده خراب نشانه فشار بالا و کارکرد زیاد موتور است.

---

بررسی فرمان و دسته‌ها

• فرمان نباید لرزش داشته باشد
• نباید به یک سمت بکشد
• دسته‌گاز باید نرم باشد

---

جدول بررسی فنی سریع برای خریداران مبتدی

بخش	وضعیت مطلوب	نشانه خطر
موتور	صدای نرم	تق‌تق، زنگ‌زدگی
دود	بی‌رنگ	آبی یا سفید
گیربکس	تعویض نرم	تقه
ترمز	توقف مناسب	لرزش
لاستیک	آج خوب	ترک‌خورده
کمک	برگشت نرم	دو بار بالا پایین شدن
برقی	همه چراغ‌ها سالم	استارت ضعیف
شاسی	صاف	کج بودن فرمان

ارزیابی قیمت واقعی موتور دست دوم

یکی از سخت‌ترین کارها هنگام خرید موتور دست دوم، تعیین قیمت واقعی است. بسیاری از فروشندگان قیمت غیرواقعی اعلام می‌کنند یا هزینه‌های پنهان را نمی‌گویند.

💰 عوامل اصلی تعیین قیمت

• سال ساخت
• کارکرد واقعی
• میزان ضربه یا زمین‌خوردگی
• وضعیت موتور و گیربکس
• سلامت شاسی
• سلامت کمک‌ها و لاستیک‌ها
• سلامت برقی و باتری
• هزینه‌های احتمالی تعمیر

📌 فرمول ساده برای تخمین قیمت

قیمت موتور صفر × ۰.۶ تا ۰.۸  (اگر کاملاً سالم باشد)

📉 چه چیزی باعث کاهش شدید قیمت می‌شود؟

• رنگ‌شدگی زیاد بدنه
• دود آبی
• صدای شاتون
• روغن‌ریزی
• شاسی تاب‌دار
• تعویض موتور (موتور تعویضی یعنی نصف قیمت!)
• مدارک ناقص

---

جدول تخمین قیمت پس از بررسی فنی

وضعیت موتور	قیمت پیشنهادی	توضیح
کاملاً سالم	۷۰–۸۵٪ قیمت صفر	فقط ظاهر نقشی دارد
سالم با چند ایراد جزئی	۵۵–۷۰٪	مانند لاستیک یا باتری
نیاز به تعمیرات متوسط	۴۰–۵۵٪	مثل کمک، ترمز یا کاربراتور
نیاز به تعمیر اساسی	۲۰–۴۰٪	موتور، گیربکس، کمپرس
شاسی‌خورده یا موتور تعویضی	غیرقابل خرید	ریسک بالا

---

برآورد هزینه‌های احتمالی تعمیر

قبل از خرید حتماً هزینه‌های احتمالی را حساب کنید.

🔧 هزینه‌های رایج تعمیرات

بخش	هزینه تقریبی
تعویض لاستیک جلو و عقب	متوسط تا زیاد
تعمیر کامل موتور	زیاد
تعویض کمک جلو	متوسط
تعویض کمک عقب	متوسط
تعویض دیسک یا لنت ترمز	کم
تنظیم کاربراتور یا انژکتور	کم
تعویض باتری	کم
رنگ بدنه یا گلگیر	متوسط

اگر هزینه تعمیر خیلی بالاست، خرید موتور ارزش ندارد.

---

تشخیص موتورهای اوراقی

بسیاری از موتورها از چند موتور مختلف سرهم شده‌اند. این موتورها خطرناک هستند.

❗ نشانه‌های موتور اوراقی

• کد موتور و شاسی مطابق کارت نیست
• رنگ قطعات مختلف با هم فرق دارد
• پیچ‌ها باز و بسته شده‌اند
• شاسی یا بدنه چند تکه رنگ‌شده
• نبودن شماره شاسی از ضربه یا ناهماهنگی رنگ

🚨 موتور اوراقی را نخرید؛ حتی اگر ارزان باشد!

---

تشخیص موتورهای دزدی

فروش موتور دزدی شایع است و خرید آن جرم محسوب می‌شود.

🔍 نشانه‌های موتور دزدی

• قیمت غیرعادی پایین
• نداشتن کارت سوخت
• کارت موتور گم شده
• فروشنده اسمش در کارت نیست
• شماره شاسی یا موتور ساییده شده
• اصرار فروشنده برای معامله سریع

⚠️ حتماً شماره موتور و شاسی را استعلام کنید.

پلیس +۱۰ این استعلام را انجام می‌دهد.

---

بررسی مدارک موتور

بررسی مدارک یکی از حیاتی‌ترین بخش‌های خرید است.

📝 مدارک لازم

• کارت موتور
• برگ سبز
• سند کارخانه
• بیمه معتبر
• کارت سوخت
• معاینه فنی (برای برخی مدل‌ها)

🧐 نکاتی برای تطابق مدارک

• شماره شاسی با کارت یکی باشد
• شماره موتور با کارت یکی باشد
• نام مالک روی سند و کارت یکی باشد
• اگر وکالت‌نامه است → تاریخ انقضا چک شود
• ممنوع‌الخروج نبودن (برای موتورسیکلت‌های وارداتی قدیمی)

---

نکات مهم هنگام معامله

در معامله موتور دست دوم نباید عجله کنید.

📌 نکات کلیدی خرید امن

• موتور را روشن و تست کنید
• شب معامله نکنید
• معامله را در بنگاه معتبر انجام ندهید؛ فقط دفترخانه رسمی
• پول را قبل از امضا و احراز هویت ندهید
• برگ قولنامه غیررسمی اعتبار ندارد

---

مراحل انتقال سند

انتقال سند موتور بسیار ساده‌تر از خودرو اما پرریسک است.

🧾 مراحل قانونی انتقال

1. بررسی شماره شاسی و موتور
2. استعلام عدم خلافی
3. مراجعه به دفترخانه
4. امضای فروشنده و خریدار
5. پرداخت هزینه انتقال
6. تعویض پلاک (در صورت نیاز)

⚠️ نکته مهم

اگر فروشنده با شما به دفترخانه نمی‌آید، معامله را رها کنید.

---

خطاهای رایج خریداران موتور دست دوم

این خطاها معمولاً باعث می‌شوند موتور نامناسبی بخرید.

❌ رایج‌ترین اشتباهات

• خرید عجولانه
• اعتماد به حرف فروشنده
• تست نکردن موتور
• توجه نکردن به قیمت واقعی
• نخریدن موتور از فروشنده باسابقه
• توجه نکردن به سند و شماره شاسی
• خرید موتور بدون کارت سوخت
• چشم‌پوشی از دود یا صداهای موتور

---

بهترین موتورهای دست دوم مناسب خرید در ایران

در بازار ایران برخی مدل‌ها به خاطر قطعات فراوان و استهلاک کم گزینه‌های خوبی هستند.

⭐ موتورهای محبوب با ارزش خرید بالا

• هوندا ۱۲۵ (مقاوم، قطعات ارزان)
• باجاج پالس (شتاب بالا، اقتصادی)
• YBR یاماها (محبوب، مصرف کم)
• TVS Apache (رانندگی عالی، خدمات مناسب)
• هوندا کلیک و وسپا اسپرینت (برای شهر، کم‌مصرف)

---

مدل‌هایی که بهتر است نخرید

• موتور با دود آبی
• موتور با صدای شاتون
• موتورهای تعویض موتور
• موتور شاسی‌خورده
• مدل‌های کمیاب با کمبود قطعات
• موتورهایی با قیمت غیرعادی پایین

---

چک‌لیست حرفه‌ای خرید موتور دست دوم

برای داشتن خرید مطمئن از این چک‌لیست استفاده کنید.

🏍️ چک‌لیست ۱: فنی

بخش	بررسی
موتور	صدای یکنواخت
دود	بی‌رنگ
گیربکس	تعویض نرم
ترمز	بدون لرزش
لاستیک	سالم
کمک	بدون نشتی
باتری	استارت سریع
شاسی	صاف و بدون ضربه

---

🔐 چک‌لیست ۲: مدارک

مدرک	باید داشته باشد
کارت موتور	✔️
برگ سبز	✔️
سند کارخانه	✔️
بیمه	✔️
کارت سوخت	✔️
وکالت معتبر (در صورت وجود)	✔️

---

💸 چک‌لیست ۳: مالی

بخش	توضیح
قیمت منطقی	بین ۶۰ تا ۸۰٪ صفر
هزینه‌های تعمیر	محاسبه قبل از خرید
تست رانندگی	قبل از پرداخت پول
انتقال سند	در دفترخانه معتبر

---